EN 1090
EN 1090 to europejska norma wykonywania stalowych i aluminiowych konstrukcji nośnych. Jest podstawą do oznakowania CE - bez którego nie można legalnie wprowadzić konstrukcji na rynek UE. Wymaga zakładowej kontroli produkcji (ZKP) oraz wdrożenia EN ISO 3834. Zakres obowiązków zależy od klasy wykonania EXC1-EXC4. WELDERSTAL wspiera firmy od audytu wstępnego po wsparcie przy certyfikacji.
Czym jest EN 1090?
EN 1090 to europejska norma regulująca wykonywanie stalowych i aluminiowych konstrukcji nośnych. Jest zharmonizowana z rozporządzeniem CPR (305/2011) i stanowi podstawę do oznakowania CE - obowiązkowego dla konstrukcyjnych wyrobów budowlanych wprowadzanych na rynek UE.
Znak CE jest możliwy po wdrożeniu i certyfikacji zakładowej kontroli produkcji (ZKP) oraz wystawieniu deklaracji właściwości użytkowych (DoP). Fundamentem procesów spawalniczych w EN 1090 jest EN ISO 3834.
Części normy
- EN 1090-1 - ocena i weryfikacja stałości właściwości użytkowych (CE, DoP, ZKP)
- EN 1090-2 - wymagania techniczne dla konstrukcji stalowych
- EN 1090-3 - wymagania techniczne dla konstrukcji aluminiowych
- EN 1090-4 / -5 - konstrukcje cienkościenne formowane na zimno (stal / aluminium)
Klasy wykonania (EXC)
| Klasa | Poziom | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| EXC1 | podstawowa | proste konstrukcje drugorzędne, niskie obciążenia |
| EXC2 | standardowa (domyślna) | większość konstrukcji budowlanych i przemysłowych |
| EXC3 | zaawansowana | obciążenia dynamiczne, mosty, suwnice, obiekty wysokie |
| EXC4 | krytyczna | konstrukcje o najwyższych wymaganiach bezpieczeństwa |
Jak dobrać klasę EXC
Klasę ustala się na podstawie trzech kategorii wg EN 1090-2:
- kategoria konsekwencji zniszczenia: CC1–CC3,
- kategoria użytkowania (charakter obciążeń): SC1–SC2,
- kategoria produkcji (złożoność wytwarzania): PC1–PC2.
Jeśli dokumentacja nie wskazuje klasy, domyślnie przyjmuje się EXC2. Pomagamy dobrać klasę adekwatną do wyrobów, żeby nie wdrażać nadmiernych wymagań.
Zakładowa kontrola produkcji (ZKP) i znak CE
ZKP (ang. FPC) to udokumentowany system nadzoru nad produkcją, który zapewnia powtarzalną zgodność wyrobu z normą. ZKP jest certyfikowana przez jednostkę notyfikowaną i jest warunkiem wystawienia DoP oraz naniesienia znaku CE. To kluczowy, obowiązkowy element EN 1090-1.
Główne wymagania
- Zakładowa Kontrola Produkcji (ZKP) - udokumentowany system produkcji
- Zgodność z EN ISO 3834 - procesy spawalnicze na właściwym poziomie
- Kwalifikacja technologii (WPQR) - wg ISO 15614, instrukcje WPS
- Kwalifikacje personelu - spawacze EN ISO 9606, operatorzy EN ISO 14732
- Nadzór spawalniczy - personel wg ISO 14731 (IWE/IWT/IWS)
- Kontrola i badania - NDT, kontrola wymiarowa, identyfikowalność materiałów
EN 1090 a EN ISO 3834
Klasa wykonania EXC wyznacza wymagany poziom systemu jakości spawania:
| Klasa EXC | Poziom EN ISO 3834 |
|---|---|
| EXC1 | 3834-4 (podstawowy) |
| EXC2 | 3834-3 (standardowy) |
| EXC3 | 3834-3 / 3834-2 |
| EXC4 | 3834-2 (pełny) |
Proces certyfikacji krok po kroku
- Audyt wstępny - ocena stanu firmy i luk wobec EN 1090 i wybranej klasy EXC
- Wdrożenie EN ISO 3834 - system jakości spawania na odpowiednim poziomie
- Dokumentacja ZKP - procedury, plany kontroli, identyfikowalność
- WPQR i kwalifikacje - technologie spawania oraz egzaminy personelu
- Audyt wewnętrzny - sprawdzenie gotowości
- Audyt jednostki notyfikowanej - certyfikacja ZKP
- DoP i znak CE - wystawienie deklaracji i oznakowanie wyrobów
Ile kosztuje certyfikacja
Nie podajemy jednej kwoty - koszt zależy od:
- klasy wykonania (EXC1–EXC4),
- wielkości firmy i liczby procesów/metod spawania,
- liczby spawaczy do egzaminu,
- stanu obecnej dokumentacji,
- ewentualnego outsourcingu nadzoru spawalniczego.
Koszt wdrożenia (doradztwo) jest odrębny od opłaty jednostki notyfikowanej. Wycenę przygotowujemy po audycie wstępnym.
Spawanie laserowe i coboty w EN 1090
- Spawanie laserowe - możliwe po zatwierdzeniu w WPQR; precyzyjne łączenie elementów z minimalnymi odkształceniami (mniej prostowania)
- Coboty - powtarzalne spoiny na elementach seryjnych, operatorzy wg EN ISO 14732, automatyczny zapis parametrów
Automatyzujesz produkcję konstrukcji? Zobacz coboty spawalnicze i spawarki laserowe.
Korzyści z certyfikacji
- Znak CE - legalna sprzedaż konstrukcji na rynku UE
- Dostęp do przetargów publicznych i infrastrukturalnych
- Powtarzalna jakość od materiału po wyrób gotowy
- Przewaga konkurencyjna w budownictwie i przemyśle
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest certyfikat EN 1090?
Czym różni się EN 1090 od EN ISO 3834?
Co to są klasy wykonania EXC?
Jak dobrać klasę wykonania EXC?
Co to jest zakładowa kontrola produkcji (ZKP)?
Czy EN 1090 jest obowiązkowa?
Ile kosztuje certyfikacja EN 1090?
Czy WELDERSTAL wydaje certyfikat EN 1090?
Potrzebujesz certyfikacji EN 1090?
Skontaktuj się z nami, aby omówić proces wdrożenia normy w Twojej firmie.